De Scheepsjongens van Bontekoe

DE SCHEEPSJONGENS VAN BONTEKOE

JOHAN FABRICIUS
TEEKENINGEN VAN DEN SCHRIJVER

H. P. LEOPOLD’S UITGEVERS M^IJ.
’S-GRAVENHAGE
MCMXXIV

Aan mijn vader

AAN DE HOLLANDSCHE JONGENS!

„In ’t Jaer ons Heeren 1618, den 28. December, ben ick, Willem IJsbrantsz. Bontekoe van Hoorn, Tessel uytghevaren voor schipper, met het schip ghenaemt: Nieu-Hoorn, ghemant met 206 eters, groot omtrent 550 lasten, met een Oosten-Wint.….”

Zoo, m’n jongens, zet het „Journael” in van een der eerste, kranige „Schippers naast God”, die met hun wakkere mannen ons gezag in Indië vestigden. Elke kajuitsjongen uit de zeventiende eeuw had, als hij ook maar een beetje lezen kon, het verhaal in zijn scheepskist liggen bij z’n bijbeltje en zijn onderbroeken. En Potgieter dichtte op Bontekoe’s reis een reeks „liedekes”.

Bontekoe heeft geen zilvervloot veroverd en ook geen tocht naar Chatham gemaakt. Hij volbracht zijn simpele opdracht (met een notedop-zeekasteel de Kaap te omzeilen) in rustig vertrouwen op God,—als alle schippers uit onze Gouden Eeuw, die op hun avontuurlijke zwerftochten naar het onbekende land door oud en jong werden nageoogd en benijd om de heldhaftige taak, die ze gingen vervullen. En Willem IJsbrantsz. Bontekoe zou waarschijnlijk evenals zijn kameraden geheel in de vergetelheid zijn geraakt, wanneer hij niet een reis had gemaakt zóó vol tegenslagen, als de geschiedenis onzer zeevaarders er wellicht geen andere telt.

Maar hij was taai. Toen zijn schip op den Indischen Oceaan in brand vloog, verliet hij het niet, voor hij ermee de lucht insprong. En in een hulkje wist hij Batavia te bezeilen.

Het leven van een Màn, jongens, gaat nooit zonder stormen voorbij. Hoe verder het land, dat je bezeilen wilt, hoe moeilijker en gevaarlijker de reis. Verlaat je schip niet, voor het onder je bezwijkt! Dan zal men later zeggen: „Hij voer door vele stormen, maar zijn reis werd een reis van Bontekoe!”

JOHAN FABRICIUS

INHOUD

	Deel I	Bladz.
		Zeewind	1
		Een Vechtpartij	5
		Schipper Bontekoe	16
		Moeder	21
		Het groote afscheid	26
		Padde doet zijn vriend uitgeleide	41
		Op zoek naar den bottelier	55
		Reisavonturen	65
		Oudejaarsavond	76
		Storm	91
		Padde leert buikspreken	100
		Padde ziet door een mistkijker	115
		Rolf	121
		Maneschijn	129
		Padde heeft beet	131
		Windstilte	138
		Albatrossen	145
		De gevreesde vijand	154
		Een nachtelijke roeitocht	163
		De horen des overvloeds	174
		Vreemde beesten	186
		Ruilhandel	200
		De Neus schiet een musket af	212
		Brand!	227
		In de booten	239
		Haaien	246
		Joppie III	251
		Sumatra	257
		De dessah in	267
		Verlaten	282
	Deel II	Bladz.
		De Zwervers	295
		Padde’s broek	301
		Een nest met katten	311
		„Tabeh!”	318
		Padde is zoek	326
		Dolimah	331
		De strijd om het hol	342
		De regen	354
		Si-Kampret	364
		Saleiman en zijn fluit	372
		Harmen vindt een geitje	380
		Pa-Samirah, de doekoen	389
		De vlucht	401
		De bijawak	409
		Den dans ontsprongen	415
		Harmen en Padde op de vischvangst	420
		Dolimah’s heimwee	430
		Padde stuit op een menscheneter	434
		Boeng van Bapah-Loleh	443
		Joppie doet een ontdekking	454
		Harmen kaapt een zeiltje	461
		In volle zee	468
		Java.….!	477
		Het eerste weerzien	484
		Bij de Bruinvisch aan boord	493
		Af- en aanmonsteren	499
		Met Gerretje naar Loa Hok Sen	514
		De pasar malem	531
		De thuiskomst	547